Informację przygotowała: Beata Kryśkiewicz

Parametryzacja i kategoryzacja jednostek naukowych

nowa ocena i kategoryzacja jednostek naukowych już w 2017 roku!

 

Co to jest parametryzacja i kategoryzacja jednostek naukowych?

- jest to kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych, jest przeprowadzana na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. W wyniku oceny, jednostki naukowe będą klasyfikowane do jednej z czterech kategorii:
A+ - poziom wiodący w skali kraju,
A – poziom bardzo dobry,
B - poziom akceptowalny z rekomendacją wzmocnienia działalności naukowej oraz
C - poziom niezadowalający

http://www.nauka.gov.pl/komitet-ewaluacji-jednostek-naukowych-main/

 


ZASADY KOMPLEKSOWEJ OCENY JEDNOSTEK NAUKOWYCH I PRZYZNAWANIA IM KATEGORII NAUKOWEJ

Ocenie podlegają jednostki naukowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), tj. wymienione art. 2 pkt 9 ustawy rodzaje jednostek organizacyjnych, prowadzących w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe.

Kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych dokonuje Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U. poz. 877 i z 2013 r. poz. 191).

Ocenę przeprowadza się na podstawie informacji o efektach działalności naukowej i badawczo-rozwojowej przedstawionych przez jednostki naukowe w ankietach przekazywanych w formie elektronicznej w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia, w terminie określonym przez ministra.

Jednostki naukowe są oceniane w tzw. grupach wspólnej oceny (GWO), ustalonych przez KEJN z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości, rodzaju i profilu naukowego jednostek naukowych. Oceny dokonują zespoły ewaluacji powołane przez Przewodniczącego KEJN, w skład których wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki.

Zespoły ewaluacji przyznają jednostkom naukowym odrębne oceny punktowe za osiągnięcia w ramach każdego z czterech kryteriów:

  1. osiągnięcia naukowe i twórcze (dla humanistyki to: Publikacje, Monografie);

  2. potencjał naukowy (dla humanistyki to: Uprawnienia, Rozwój kadry, Funkcje, Projekty);

  3. materialne efekty działalności naukowej (dla humanistyki to: Patenty Ekspertyzy);

  4. pozostałe efekty działalności naukowej (dla humanistyki to: Nagrody, Konferencje, Popularyzacja, Specjalne)

Oceny przyznane jednostkom naukowym przez zespoły ewaluacji w ramach każdego z czterech kryteriów oceny stanowią podstawę do zastosowania metody porównań parami, wykorzystującej ważoną relację przewyższania, według algorytmu określonego w załączniku nr 8 do rozporządzenia. Wyniki każdej jednostki naukowej są porównywane kolejno z wynikami wszystkich pozostałych jednostek naukowych w danej GWO poszerzonej o dwie jednostki referencyjne (jednostka referencyjna dla kategorii naukowej A, jednostka referencyjna dla kategorii naukowej B), tj. modelowe (nierzeczywiste) jednostki, zdefiniowane przez ustalone wartości ocen według każdego z czterech kryteriów. Porównanie jest przeprowadzane odrębnie dla każdego z czterech kryteriów oceny, przy zastosowaniu wag, których wartość dla poszczególnych kryteriów zależy od grupy nauk i rodzaju jednostek naukowych. Wagi są określone w załączniku nr 8 do rozporządzenia.

Wynik porównania parami (ocena ostateczna jednostki naukowej) w danej GWO, w odniesieniu do wyników uzyskanych przez jednostki referencyjne, stanowi podstawę do zaliczenia jednostki do jednej z kategorii naukowych. Minister w drodze decyzji przyznaje jednostkom naukowym następujące kategorie naukowe:

  • A+ - poziom wiodący;

  • A - poziom bardzo dobry;

  • B - poziom zadowalający z rekomendacją wzmocnienia działalności naukowej, badawczo-rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;

  • C - poziom niezadowalający.

Jednostki naukowe, którym jest przyznawana kategoria A+, wiodące pod względem jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej, wyróżniające się poziomem prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych, są wyłaniane przy zastosowaniu przez zespół ewaluacji zestawu dodatkowych kryteriów, określonych w § 18 ust. 6 i 7 rozporządzenia.

Punkty za publikacje z lat 2013–2016

 


Punkty za artykuły w czasopismach

 

Kategoria naukowa A+

  • może zostać przyznana JN, która jest zaliczona do kategorii A i uzyskała w kryterium I 70% oceny najwyższej w GWO
  • kategoria A+ jest przyznawana na podstawie opinii eksperckiej, biorąc pod uwagę następujące kryteria w zależności od charakteru GWO:
    - waga osiągnięć dotyczących nauki, kultury, sztuki i dziedzictwa narodowego
    - udział w upowszechnianiu osiągnięć naukowych lub artystycznych
    - waga osiągnięć dotyczących rozwoju gospodarczego kraju
    - średnia wartość punktowa 25% najwyżej punktowanego dorobku ‎JN
    - wartość zmodyfikowanego indeksu Hirsha
    - opublikowanie wysoko cytowanych prac, w których JN jest podmiotem wiodącym
  • liczba jednostek z kategorią A+ w danej dyscyplinie nauki zależy od jej pozycji międzynarodowej.

Na wyższą punktację mogą liczyć jednostki biorące udział w międzynarodowych projektach badawczych, a w szczególności realizujące granty w ramach programu Horyzont 2020.


NOWY SYSTEM FINANSOWANIA NAUKI W 2015 R.

1 stycznia 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 grudnia 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków finansowych na naukę na finansowanie działalności statutowej.

Wszystkie jednostki naukowe w Polsce, które prowadzą badania naukowe – instytuty Polskiej Akademii Nauk, instytuty badawcze czy podstawowe jednostki organizacyjne uczelni – otrzymują z budżetu państwa dotację na utrzymanie potencjału badawczego, przyznawaną w ramach finansowania działalności statutowej. Przy obliczaniu kwoty tej dotacji uwzględniano m. in. wysokość dofinansowania z budżetu państwa z poprzedniego roku. Ten system obowiązywał od wielu lat.
W 2014 roku ta „stała przeniesienia” wynosiła 77 proc. dotacji otrzymanej w 2013 r.

Nowy system finansowania nauki zaczął obowiązywać od początku 2015 r. Wraz z jego wprowadzeniem zniknęła stała przeniesienia. Podstawowym kryterium ustalania wysokości dotacji jest teraz kategoria naukowa, obrazująca potencjał jednostki i efekty prowadzonych przez nią badań.

Ocenę jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej co cztery lata przeprowadza Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN), złożony z wybitnych naukowców. Najlepszym jednostkom naukowym przyznawana jest kategoria „A+” lub „A”, dobre otrzymują kategorię „B”, najsłabsze kategorię „C”.

Przyznana kategoria naukowa ma obecnie bezpośredni (wprost proporcjonalny) wpływ na wysokość dotacji otrzymanej przez jednostkę naukową, co ma premiować rzeczywiste osiągnięcia naukowe i jakość prowadzonych prac badawczych.

Nowy system finansowania nauki będzie wdrażany stopniowo. W celu złagodzenia negatywnych skutków gwałtownych zmian w wysokościach dotacji, związanych z wynikami oceny dokonanej przez KEJN w 2013 r., w okresie przejściowym (do roku 2017), wprowadzono przepisy określające maksymalne progi, o jakie może się zmniejszyć lub zwiększyć dotacja dla jednostki naukowej, w przeliczeniu na jednego zatrudnionego przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych.